جم (شهر) واقع در بخش جم از توابع شهرستان جم استان بوشهر در جنوب ایران. مر کز بخش جم و یکی از شهرهای آباد استان بوشهر است که در فاصلهٔ ۲۶۵ کیلومتری با مرکز استان قرار دارد. این شهر از نظر آب و هوایی با سایر شهرهای استان بوشهر تفاوت بسیار دارد و بر خلاف این شهرها، آب و هوایی نسبتاً معتدل‌تر دارد. ارتفاع این شهر از سطح دریا حدود ۷۰۰ الی ۸۰۰ متر است.

کلیاتی درباره شهر جم

  1. شهر جم در منطقه‌ای کوهستانی با درجه حرارت متوسط ۲۳ درجه سانتیگراد (۸ درجه کمتر از عسلویه) واقع گردیده‌است.
  2. رطوبت نسبی ۳۴ الی ۵۱ درصد (۴۰ درصد پائین تر از عسلویه)
  3. میزان بارندگی ۳۰۸ میلیمتر در سال و وزش بادهای منطقه‌ای مناسب.
  4. خنکترین شهر در استان بوشهر
  5. تنها شهری که در استان بوشهرانواع مرکبات پرورش می‌یابد.
  6. دسترسی به منابع گاز و آب در بطن کوههای همجوار.
  7. قرار گرفتن این منطقه در ۶۰ کیلومتری منطقه عسلویه بدون آلاینده‌های محیطی و صوتی.
  8. دسترسی به راههای زمینی، هوائی (فرودگاه) و همجواری به راه ترانزیتی و ریلی در حال احداث به شیراز(مسافت تا شیراز ۲۷۰ کیلومتر)
  9. پتانسیل گسترش مراکز اقتصادی در بخش‌های کشاورزی، صنعتی و خدماتی.
  10. اشتغال ۴۲۰۰۰ نفر بصورت مستقیم و ۷۱۵۰۰ نفر بصورت غیر مستقیم و بالا رفتن سطح معیشتی و درآمدی مردم منطقه و شهرهای همجوار.
  11. توسعه مراکز فرهنگی، آموزشی، ورزشی و رفاهی در منطقه و بالا رفتن سطح سواد مردم.
  12. افزایش جمعیت موجود در این شهرستان با توجه به اضافه شدن کارکنان شاغل در طرحهای نفت، گاز و پتروشیمی در منطقه عسلویه به جمعیتی بالغ بر ۵۳۵۰۰۰ نفر خواهد رسید.

پالایشگاه گاز فجر جم که یکی از بزرگ‌ترین پالایشگاه‌های گاز در کشور میباشد در این شهرستان واقع است.

شهرستان جم

نقشه جم سایز بزرگ

 

حدود جغرافیایی

این شهرستان از شمال و شرق به بخش اسیرشهرستان مُهر دراستان فارس از جنوب به شهرستان کنگان و از غرب به شهرستانهای دشتی و دیر محدود می‌شود.

 جم از نظر فرهنگی و ارتباطی

این شهرستان از یک طرف به شهرستان فیروز اباد از توابع استان فارس متصل از طرف دیگر از طریق اتوبان 4 خطه جم - عسلویه به منطقه عسلویه قطب اقصادی انرژی ایران متصل گردیده است . وجود منابع کاری فراوان در این منطقه آنرا به یک شهرستان مهاجر پذیر تبدیل کرده است و باعث ورود فرهنگهای متفاوت به این منطقه شده است . با پیشرفتی که شهرستان جم در سالهای اخیر داشته است انتظار می رود بزودی جم به یکی از شهرستانهای بزرگ در استان بوشهر مبدل گردد .

 توابع

این شهرستان دارای دو بخش - دو شهرو پنج دهستان می‌باشد که (جم و ریز) نام دو شهر و دو بخش این شهرستان می‌باشند و دهستان‌های آن نیز از این قرارند: (جم- کوری حیاتی - انارستان - تشان - دره بان -ریز).

همچنین مرکز این شهرستان یعنی شهر جم نیز از چندین روستای بزرگ شکل گرفته‌است که عبارت‌اند از :ولایت - خواجه احمدی - قلعه کهنه-بهرباغ-علی آباد-صیدی(و کوری و حاجی آباد) و مالچه و....

از نظر وسعت بخش ریز از بخش جم بزرگ‌تر است اما از لحاظ جمعیت و تراکم جمعیتی بخش جم جمعیت بیشتری را در خود جای داده‌است.

همچنین روستاهای دولنگه و انارستان که هر دو از بزرگ‌ترین روستاهای استان بوشهر هستند نیز در این شهرستان قرار دارند.

هم اکنون با توجه به سکونت خانواده‌های کارکنان بخش‌های مختلف صنعتی شاغل در عسلویه، جمعیت این شهر به شکل چشم گیری در حال افزایش است.

 دین

با وجود اینکه جم در ناحیه‌ای میان شهرستان‌های سنی نشین جنوب استان فارس و بوشهر واقع شده‌است ولی مردم بومی این شهرستان، شیعه هستند، با این همه در میان شهرک نشینان جمعیت چندی از اقلیت‌های زرتشتی، مسیحی و یهودی و نیز اهل سنت نیز زندگی می‌کنند. در سالهای نه چندان دوری نیز یهودیان بسیاری در جم زندگی می‌کرده‌اند که چند سال پیش به طور گروهی به اسراییل مهاجرت کردند.

 نژاد و زبان

تقریبا همهٔ نژاد‌های ایرانی از آذری و فارس و ترک و لر و بختیاری و ترکمن و مازنی و گیلکی و... در شهرستان جم وجود دارد ولی مردم بومی این شهرستان اکثرا فارس یا فارس-بختیاری هستند. مردم این شهرستان به زبان فارسی سلیس و روان صحبت می‌کنند.لهجهٔ مردم جم فارسی با گویش بندری است که البته همسانی بسیاری با لهجهٔ مردم برخی شهرستان‌های جنوب استان فارس از جمله مهر و لامرد دارد. از جمله تفاوت‌های آشکار لهجهٔ جمی بالهجه‌های دیگر این نکته‌است که بسیاری از واژه‌ها به همان شکل نوشتاری اشان تلفظ می‌شوند. مثلا:باران، نان، کتابمان، خانه، لانه، دستشان و هزاران واژه و فعل دیگر(کلا هیچ الفی تبدیل به اُ نمی‌گردد).

 نقاط دیدنی

کوه پردیس (پدری) - باغ‌های لیمو و زیتون - پیر بی‌بی‌ بانو - پیر بیراهه (باغها و آبشارهای زیبا) - جنگل گلوبردکان (یک جنگل انبوه با رودی نسبتاً دائمی که از میان آن می‌گذرد) - مناظر زیبای گود لح (چشم‌اندازهایی زیبا در پشت کوه‌های بهرباغ و علی‌آباد) - حمام قاجاریه - آسیاب علی‌آباد (طاحونهٔ حاجی مظفر) - رشته قنات قره چناق - تنگ حنا - بنو تنگمان - باغ پدری - سی‌سواران - باغ‌های بیدخوار، نرگسی، بیدبلند، پهگو، فرامرزی، انارستان و دیگر روستاهای زیبای جم و ریز - مناطق باستانی دایو و گلوقلات (گیر کلات) - پیر گلدسته - سد و گورستان تاریخی و باغهای روستای غربه - بناهای تاریخی روستای حرمیک-رشته قنات قدیمی روستاهای تشان ودرهبان

 عالمان برجسته

ایت الله فاضل جمی:ازاثار وی که به یادگار مانده کتاب منشات فاضل می باشد.ارامگاه وی در مسجد مرحوم حاج شیخ شهر جم است.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 پی نوشت:

ایول به ویکیپدیا با این همه اطلاعات

بلاخره بعد از مدتها جستجو  یه  نقشه از جم پیدا کردم . خدا را شکر!!

+ نوشته شده در چهارشنبه 18 اردیبهشت1387ساعت 10:36 توسط مصطفی مجتباییmostafa.mojtabaei@gmail.com |