عکسهای از بخش ریز استان بوشهر

شما میتوانید با عضویت در سایت www.panoramio.com که یکی از زیر مجموعه های سایت گوگل می باشد

عکسهای خود را در این سایت آپلود کنید و در نقشه گوگل قرار دهید .

برای قرار دادن عکس خود در نرم افزار گوگل ارث اول باید یک اکانت در گوگل داشته باشید یا بسازید

بعد سایت http://www.panoramio.com را باز میکنید
بعد از وارد شدن به سایت عکس خودتون رو اونجا آپلود کنید
بعد بر روی Map this photo کلیک کنید یه صفحه سرچ میاد،توی اون صفحه اسم شهر یا روستا خودتون رو بنویسید بعد چند لحظه صبر کنید...حالا باید نقشه اون شهر مورد نظر جلوی رویتون باشه بعد
توی اون نقشه هر جا که دوست داشتید رو علامت بزنید و دیگه تموم فقط روی save position کلیک کنید.


همین کار را آقای صادق منصوری از انارستان انجام داده عکسهاشو در زیر می تونید ببینید .

                        بخش ریز و تصاویر ارسال شده توسط آقای صادق منصوری


+ نوشته شده در جمعه ۱۴ اسفند ۱۳۸۸ ساعت 10:19 توسط مصطفی مجتبایی  | 

مناطق نمونه گردشگری استان بوشهر

در عکس زیز مناطق نمونه گردشگری استان بوشهر مشخص شده . نقاطی که با رنگ صورتی مشخص شده دو تا منطقه هم در شهرستان جم هست یکی تپه چگاسه یکی هم جنگل گلوبردکان.




+ نوشته شده در پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۳۸۸ ساعت 18:3 توسط مصطفی مجتبایی  | 

خانه وبلاگ نویسان جم


مهم مهم خانه وبلاگ نویسان شهرستان جم مهم مهم


+ نوشته شده در یکشنبه ۲۲ شهریور ۱۳۸۸ ساعت 14:51 توسط مصطفی مجتبایی  | 

عکس های جالب از پالایشگاه گاز فجر جم

ادامه نوشته
+ نوشته شده در دوشنبه ۲ شهریور ۱۳۸۸ ساعت 23:17 توسط مصطفی مجتبایی  | 

لباس محلی زنان شهرستان جم

لباس محلی زنان شهرستان جم

زن آفريده پروردگار بلند مرتبه و يکي از مظاهر زيبايي خلقت است. لباس زن علاوه بر اينکه وسيله پوشش بدن از ديد نامحرمان و محفوظ ماندن از سرما و گرما است، يکي از عناصر مکمل زيبايي زن نيز بوده و به مراتب از نظر پيچيدگي بر لباس مردان تقدم داشته و حائز جنبه‌هاي زيبايي‌شناسانه بيشتري است که نشان آراستگي، سليقه و علايق نيز هست .

شهرستان جـم به خاطر برخورداری از طبیعتی زیبا و بکر، علاوه بر زیبایی‌های طبیعی ، از جلوه‌ای خاص در پوشاک زنان این دیار نیز برخوردار است.

لباس محلی زنان ازجمله جذابیت‌های شهرستان جم بشمار می آید، طوری که هر تازه واردی به این شهرستان در همان نگاه اول متوجه این جلوه‌های رنگین می‌شود .


زنان شهرستان جم از جمله زنان ایرانی هستند که هنوز به پوشاک سنتی و محلی خود پایبند بوده و از آنها در بیشتر اوقات بخصوص در جشن‌ها و مجالس عروسی استفاده می‌کنند .

پوشش وحجاب کامل و تنوع رنگ‌ها و پارچه ها، جلوه خاصی به لباس محلی زنان در این شهرستان داده است .

از جمله نکات قابل توجه این است که پایبندی به استفاده از لباس محلی حتی در میان زنان شهرنشین این شهرستان علاوه بر زنان روستایی دیده می شود و با قدم زدن درروستاهای این شهرستان این موضوع به خوبی مشاهده می شود .

لباس محلی وسنتی زنان شهرستان جم از سه بخش اصلی سرپوش، بالاتنه وپایین تنه تشکیل شده است که مجموع این سه بخش، پوشش کاملی را برای زنان به همراه دارد .

بخش بالاتنه لباس محلی زنان شهرستان جـــم، همان پیراهن یا جامه است که شامل یک پارچه دو متری می‌باشد و از زیر گردن تا کف پای زنان را می‌پوشاند.

این پیراهن ردا مانند ، دارای آستین و سرآستین است .

بخش پایین این لباس‌ها که به عبارتی زیباترین بخش آن نیز بشمار می‌آید همان دامن است که بیشترین حجم پارچه را در این لباس سنتی در برمی گیرد.

معمولا برای دامن این لباس‌های محلی بین 5 تا 12 متر پارچه مصرف می‌شود طوری که این دامن از بالا کشدار و کاملا چین خورده است ودرپایین آن تزیین هایی مانند نوار دوزی یا پارچه‌های پلیسه دار به کار می‌رود.

رنگ و جنس پارچه این لباس‌ها بر اساس سن زنان انتخاب می‌شود طوری که برای دختران نوجوان و کودک بیشتر از رنگ‌های شاد و حجم کمتر پارچه و برای دختران جوان رنگ‌های روشن تر با پارچه بیشتر استفاده می‌شود با افزایش سن زنان نیز رنگ این لباس‌ها بیشتر به سمت تیره و خاکستری مانند سبز یشمی یا سرمه‌ای سوق پیدا می‌کند..

لباس محلی زنان شهرستان جم،  سال ۱۳۶۰.
+ نوشته شده در شنبه ۲۲ فروردین ۱۳۸۸ ساعت 10:40 توسط مصطفی مجتبایی  | 

ویکی‌پدیا

 

جم (شهر) واقع در بخش جم از توابع شهرستان جم استان بوشهر در جنوب ایران. مر کز بخش جم و یکی از شهرهای آباد استان بوشهر است که در فاصلهٔ ۲۶۵ کیلومتری با مرکز استان قرار دارد. این شهر از نظر آب و هوایی با سایر شهرهای استان بوشهر تفاوت بسیار دارد و بر خلاف این شهرها، آب و هوایی نسبتاً معتدل‌تر دارد. ارتفاع این شهر از سطح دریا حدود ۷۰۰ الی ۸۰۰ متر است.

کلیاتی درباره شهر جم

  1. شهر جم در منطقه‌ای کوهستانی با درجه حرارت متوسط ۲۳ درجه سانتیگراد (۸ درجه کمتر از عسلویه) واقع گردیده‌است.
  2. رطوبت نسبی ۳۴ الی ۵۱ درصد (۴۰ درصد پائین تر از عسلویه)
  3. میزان بارندگی ۳۰۸ میلیمتر در سال و وزش بادهای منطقه‌ای مناسب.
  4. خنکترین شهر در استان بوشهر
  5. تنها شهری که در استان بوشهرانواع مرکبات پرورش می‌یابد.
  6. دسترسی به منابع گاز و آب در بطن کوههای همجوار.
  7. قرار گرفتن این منطقه در ۶۰ کیلومتری منطقه عسلویه بدون آلاینده‌های محیطی و صوتی.
  8. دسترسی به راههای زمینی، هوائی (فرودگاه) و همجواری به راه ترانزیتی و ریلی در حال احداث به شیراز(مسافت تا شیراز ۲۷۰ کیلومتر)
  9. پتانسیل گسترش مراکز اقتصادی در بخش‌های کشاورزی، صنعتی و خدماتی.
  10. اشتغال ۴۲۰۰۰ نفر بصورت مستقیم و ۷۱۵۰۰ نفر بصورت غیر مستقیم و بالا رفتن سطح معیشتی و درآمدی مردم منطقه و شهرهای همجوار.
  11. توسعه مراکز فرهنگی، آموزشی، ورزشی و رفاهی در منطقه و بالا رفتن سطح سواد مردم.
  12. افزایش جمعیت موجود در این شهرستان با توجه به اضافه شدن کارکنان شاغل در طرحهای نفت، گاز و پتروشیمی در منطقه عسلویه به جمعیتی بالغ بر ۵۳۵۰۰۰ نفر خواهد رسید.

پالایشگاه گاز فجر جم که یکی از بزرگ‌ترین پالایشگاه‌های گاز در کشور میباشد در این شهرستان واقع است.

شهرستان جم

نقشه جم سایز بزرگ

 

حدود جغرافیایی

این شهرستان از شمال و شرق به بخش اسیرشهرستان مُهر دراستان فارس از جنوب به شهرستان کنگان و از غرب به شهرستانهای دشتی و دیر محدود می‌شود.

 جم از نظر فرهنگی و ارتباطی

این شهرستان از یک طرف به شهرستان فیروز اباد از توابع استان فارس متصل از طرف دیگر از طریق اتوبان 4 خطه جم - عسلویه به منطقه عسلویه قطب اقصادی انرژی ایران متصل گردیده است . وجود منابع کاری فراوان در این منطقه آنرا به یک شهرستان مهاجر پذیر تبدیل کرده است و باعث ورود فرهنگهای متفاوت به این منطقه شده است . با پیشرفتی که شهرستان جم در سالهای اخیر داشته است انتظار می رود بزودی جم به یکی از شهرستانهای بزرگ در استان بوشهر مبدل گردد .

 توابع

این شهرستان دارای دو بخش - دو شهرو پنج دهستان می‌باشد که (جم و ریز) نام دو شهر و دو بخش این شهرستان می‌باشند و دهستان‌های آن نیز از این قرارند: (جم- کوری حیاتی - انارستان - تشان - دره بان -ریز).

همچنین مرکز این شهرستان یعنی شهر جم نیز از چندین روستای بزرگ شکل گرفته‌است که عبارت‌اند از :ولایت - خواجه احمدی - قلعه کهنه-بهرباغ-علی آباد-صیدی(و کوری و حاجی آباد) و مالچه و....

از نظر وسعت بخش ریز از بخش جم بزرگ‌تر است اما از لحاظ جمعیت و تراکم جمعیتی بخش جم جمعیت بیشتری را در خود جای داده‌است.

همچنین روستاهای دولنگه و انارستان که هر دو از بزرگ‌ترین روستاهای استان بوشهر هستند نیز در این شهرستان قرار دارند.

هم اکنون با توجه به سکونت خانواده‌های کارکنان بخش‌های مختلف صنعتی شاغل در عسلویه، جمعیت این شهر به شکل چشم گیری در حال افزایش است.

 دین

با وجود اینکه جم در ناحیه‌ای میان شهرستان‌های سنی نشین جنوب استان فارس و بوشهر واقع شده‌است ولی مردم بومی این شهرستان، شیعه هستند، با این همه در میان شهرک نشینان جمعیت چندی از اقلیت‌های زرتشتی، مسیحی و یهودی و نیز اهل سنت نیز زندگی می‌کنند. در سالهای نه چندان دوری نیز یهودیان بسیاری در جم زندگی می‌کرده‌اند که چند سال پیش به طور گروهی به اسراییل مهاجرت کردند.

 نژاد و زبان

تقریبا همهٔ نژاد‌های ایرانی از آذری و فارس و ترک و لر و بختیاری و ترکمن و مازنی و گیلکی و... در شهرستان جم وجود دارد ولی مردم بومی این شهرستان اکثرا فارس یا فارس-بختیاری هستند. مردم این شهرستان به زبان فارسی سلیس و روان صحبت می‌کنند.لهجهٔ مردم جم فارسی با گویش بندری است که البته همسانی بسیاری با لهجهٔ مردم برخی شهرستان‌های جنوب استان فارس از جمله مهر و لامرد دارد. از جمله تفاوت‌های آشکار لهجهٔ جمی بالهجه‌های دیگر این نکته‌است که بسیاری از واژه‌ها به همان شکل نوشتاری اشان تلفظ می‌شوند. مثلا:باران، نان، کتابمان، خانه، لانه، دستشان و هزاران واژه و فعل دیگر(کلا هیچ الفی تبدیل به اُ نمی‌گردد).

 نقاط دیدنی

کوه پردیس (پدری) - باغ‌های لیمو و زیتون - پیر بی‌بی‌ بانو - پیر بیراهه (باغها و آبشارهای زیبا) - جنگل گلوبردکان (یک جنگل انبوه با رودی نسبتاً دائمی که از میان آن می‌گذرد) - مناظر زیبای گود لح (چشم‌اندازهایی زیبا در پشت کوه‌های بهرباغ و علی‌آباد) - حمام قاجاریه - آسیاب علی‌آباد (طاحونهٔ حاجی مظفر) - رشته قنات قره چناق - تنگ حنا - بنو تنگمان - باغ پدری - سی‌سواران - باغ‌های بیدخوار، نرگسی، بیدبلند، پهگو، فرامرزی، انارستان و دیگر روستاهای زیبای جم و ریز - مناطق باستانی دایو و گلوقلات (گیر کلات) - پیر گلدسته - سد و گورستان تاریخی و باغهای روستای غربه - بناهای تاریخی روستای حرمیک-رشته قنات قدیمی روستاهای تشان ودرهبان

 عالمان برجسته

ایت الله فاضل جمی:ازاثار وی که به یادگار مانده کتاب منشات فاضل می باشد.ارامگاه وی در مسجد مرحوم حاج شیخ شهر جم است.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 پی نوشت:

ایول به ویکیپدیا با این همه اطلاعات

بلاخره بعد از مدتها جستجو  یه  نقشه از جم پیدا کردم . خدا را شکر!!

+ نوشته شده در چهارشنبه ۱۸ اردیبهشت ۱۳۸۷ ساعت 10:36 توسط مصطفی مجتبایی  | 

شهرستان جم

 

              

شهرستان‌ و شهری ‌در استان ‌بوشهر.

1) شهرستان‌جم‌. درقسمت‌ جنوب ‌شرقی ‌استان ‌بوشهر واقع‌است‌. از شمال ‌به‌ شهرستان ‌دشتی‌، از مشرق ‌به‌ شهرستان ‌فیروزآباد و شهرستان ‌لامِرد (هر دو در استان‌ فارس‌)، از جنوب ‌به ‌شهرستان ‌كنگان‌ و از مغرب‌ به‌ شهرستان ‌دَیر محدود می ‌شود و مشتمل‌ است‌ بر دو بخش‌: بخش ‌جَم‌(به ‌مركزیت ‌شهر جَم‌) با دو دهستان‌ در جنوب‌؛ و بخش ‌ریز (به‌مركزیت ‌آبادی‌ریز) با سه ‌دهستان ‌در شمال‌ شهرستان‌. مركز آن‌ شهر جم‌ است‌.

كوههای ‌چَنْگُو (بلندترین ‌قله‌: ح 184 ، 1 متر) در حدود 171 كیلومتری جنوب ‌شرقی ‌بندر بوشهر، بی ‌خو (بلندترین ‌قله‌080 ، 1 متر) در 192 كیلومتری ‌جنوب‌ شرقی ‌بندر بوشهر، پَرْدی (بلندترین ‌قله‌050 ، 1 متر) در حدود 195 كیلومتری ‌جنوب ‌شرقی ‌بندر بوشهر، و سُمُركان‌(بلندترین‌ قله‌950 متر) در حدود 203 كیلومتری ‌جنوب ‌شرقی ‌بندر بوشهر، همه ‌با جهت ‌شمال‌غربی‌ ـ جنوب ‌شرقی‌، در این ‌شهرستان ‌قرار دارند و جزو رشته‌ كوه‌ زاگرس ‌جنوبی‌اند (جعفری‌، ج‌1، ص‌123، 131، 198، 325).

تنگه‌های ‌گولو در حدود هفت ‌كیلومتری ‌شمال‌غربی ‌شهرجم‌، حنا در پانزده‌ كیلومتری شمال‌غربی ‌شهرجم‌(نزدیك ‌آبادیشهرِ خاص‌) و هرمی ‌در هفده‌ كیلومتری ‌شمال‌غربی ‌شهر جم ‌واقع‌اند ( فرهنگ‌جغرافیائی‌آبادیها ، ج‌119، ص‌6، 27ـ 28، 48).

رود باغان‌(به‌ طول‌حدود 65 كیلومتر)، كه‌ سرشاخه‌های‌ آن ‌از كوههای‌ سمركان ‌و بی ‌خو و پردی‌ سرچشمه‌ می ‌گیرد، با جهت ‌عمومی ‌جنوب ‌شرقی ‌ـ شمال‌غربی‌، زمینهای ‌شهرستان ‌را آبیاری‌ می‌كند، و در فاصله حدود 49 كیلومتری ‌شمال‌غربی بندر كنگان‌، به ‌رود مُند/ موند می ‌پیوندد. این ‌رود در دهستان ‌جَم‌ به ‌رود جم‌ معروف ‌است ‌و در دهستان ‌ریز، به‌ رود سرچشمه (جعفری‌، ج‌2، ص‌122). برای ‌استفاده ‌بیشتر از این ‌رود، سدی ‌در نزدیکی‌ آبادی ‌پلنگی (در حدود هفت‌كیلومتری‌ جنوب‌ شرقی ‌شهر جم‌) احداث ‌شده‌ است‌. از سدهای ‌دیگر شهرستان‌، سد خاکی ‌در نزدیکی ‌آبادیهای‌ علی‌آباد، و سد بُهْرِباغ‌ است‌(نیكخواه‌، ص‌23). برای آبیاری ‌اراضی، علاوه‌ بر این‌ رود، از آبهای ‌زیرزمینی (از طریق ‌چاهها و قناتها) نیز استفاده‌ می ‌شود. در آمار مركز خدمات ‌كشاورزی‌، چاههای ‌منطقه‌250 ، 1 حلقه و قناتهای ‌آن‌25 رشته ‌ذكر شده ‌است‌(همان‌، ص‌78).

از بادهای ‌معروف‌ منطقه‌، باد شمال‌(از سمت‌ شمال ‌و همراه ‌با هوای ‌سرد)، باد قوس‌(از سمت‌ جنوب‌ و همراه‌ با باران‌)، باد سرحد (از سمت‌مشرق‌)، و باد معروف ‌به ‌قبله‌ (از سمت‌مغرب‌) است‌. میانگین ‌دمای ‌شهرستان‌، به‌دلیل ‌ارتفاع‌ زیاد آن‌، كمتر از بقیه منطقه ‌است‌. بیشترین ‌میزان ‌رطوبت ‌بخش‌، در شهریور، گاهی‌حدود 50% و كمترین‌ آن‌، در اردیبهشت‌، حدود 10% است‌(همان‌، ص‌17ـ21).

از گیا، درختان‌ گز، كُنار، كهور، و گیاهان ‌دارویی ‌مانند آویشن‌، الپه‌، سرزرد و دریمه‌، و مراتعی برای ‌چرای ‌دام‌دارد و از زیا، گراز، كفتار، گرگ‌، جوجه ‌تیغی‌، بز كوهی‌، خرگوش‌، كبك‌، تیهو، پرستو، بلبل‌ و هدهد درآن ‌یافت‌ می ‌شود. در آبهای ‌شیرین ‌نیز انواع ‌ماهی ‌صید میگردد ( فرهنگ‌جغرافیائی‌آبادیها ، ج‌119، ص‌26؛ نیكخواه‌، ص‌24ـ26).

اقتصاد شهرستان ‌مبتنی ‌بر كشا ورزی ‌و دامداری ‌است‌. از مهم‌ ترین‌ محصولات‌ كشاورزی ‌آن‌، گندم‌، جو، تنباكو و تره‌بار و از مهم‌ترین ‌فرآورده‌های ‌باغی ‌آن‌، خرما (به‌صورتهای ‌خارك‌، دُمباز، رطَب‌ و خرما، به‌ ویژه‌ نوع‌ خاصویی‌)، لیموترش‌، زیتون‌، انار، پرتقال‌، نارنگی ‌، انجیر و لیموشیرین ‌است‌( فرهنگ‌ جغرافیائی‌آبادیها ، ج‌ 119، ص‌26ـ27؛ نیكخواه‌، ص‌24، 75ـ 78). خرما، پرتقال‌، لیموشیرین‌ و لیموترش‌ و دام‌ آن ‌صادر می ‌شود. دامداری در این ‌شهرستان‌ شامل‌ پرورش ‌گاو و گوسفند و بز است‌(نیكخواه‌، ص‌83 -84).

در شهرستان ‌جم‌، كنار آبادی ‌شهر خاص‌(در حدود هفده‌ كیلومتری ‌شمال‌غربی‌ شهر جم‌)، پالایشگاه‌ گاز ولیعصر (عج‌) یا شركت ‌پالایش‌ گاز فجر جم‌، با ظرفیت‌ پالایش ‌روزانه 79 میلیون ‌متر مكعب‌ گاز طبیعی‌، فعال‌است‌. این ‌پالایشگاه‌ گاز ــ كه ‌بزرگ ‌ترین ‌پالایشگاه ‌گاز خاورمیانه ‌و دومین ‌پالایشگاه ‌بزرگ‌ گاز جهان ‌به‌ شمار می ‌رود دارای ‌میدان‌ گازی ‌نار و كنگان‌، در منطقه‌های‌ نار با 22 حلقه‌ چاه‌ و كنگان ‌با بیست ‌حلقه ‌چاه ‌است‌. عملیات‌ اكتشافی ‌اولین ‌چاه ‌در میدان ‌گاز كنگان ‌در 1350 ش‌ و حفر اولین‌ چاه ‌اكتشافی ‌میدان‌ نار در 1353 ش‌آغاز شد. فعالیت ‌پالایشگاه‌ در منطقه‌ نیز از 1367 ش‌آغاز شده ‌است‌. بیش‌از 70% گاز مصرفی ‌كشور در 1375 ش‌ در این ‌منطقه‌ تولید شده‌است‌(رجوع کنید به فرهنگ ‌جغرافیایی ‌آبادیها ، ج‌119، ص‌48؛ نیكخواه‌، ص‌81 82).

راههای ‌ارتباطی ‌اصلی ‌شهرستان ‌مشتمل ‌است ‌بر: راه‌ اصلی ‌شهر جم ‌ـ بندر كنگان‌(مركز شهرستان‌) از طریق ‌بندر طاهری‌، و راه‌ اصلی ‌بندر كنگان‌ـ آبادی ‌ریز از طریق ‌آبادی‌ دوراهك‌. همچنین ‌آبادیهای ‌شهرستان‌ جم ‌از راههای ‌فرعی به‌ مركز شهرستان ‌و آبادیهای‌ شهرستان‌ دشتی ‌مرتبط‌ اند. آبادی ‌ریز، واقع ‌در قسمت‌ شرقی ‌بخش‌، در ارتفاع 335 متری‌، از آبادیهای ‌معروف ‌شهرستان ‌است‌( فرهنگ ‌جغرافیایی ‌آبادیها ، ج‌111، ص‌59).

از جمله‌آثار شهرستان‌اینهاست‌: قلعه ‌پوزپَدری‌( رجوع کنید به ادامه ‌مقاله‌)، امامزاده‌ سیدعلی ‌اكبر و امامزاده‌ سید حبیب‌اللّه (از نوادگان‌امام ‌موسی ‌كاظم‌علیه‌السلام‌)، امامزاده‌ میرمحمد * در آبادی ‌ریز (در حدود 45 كیلومتری‌ شمال‌غربی ‌شهر جم‌)، و امامزاده‌ای ‌به ‌نام ‌بیراهه‌(در آبادی ‌بابا مبارك ‌یا بیراهه ‌در حدود چهار كیلومتری ‌شمال‌غربی ‌شهر جم‌؛ همان‌، ج‌111، ص‌59، ج‌119، ص‌6؛ نیكخواه‌، ص‌).

از لباسهای‌ سنّتی ‌رایج ‌در این‌ شهرستان‌، لباس ‌مردان‌ شامل ‌شال‌ و قبا و كلاه‌ و لباس ‌زنان‌، شبیه ‌لباس‌عشایر فارس‌، است‌(نیكخواه‌، ص‌58). اهالی‌ شهرستان ‌به ‌فارسی (باگویش‌بندری‌) و عربی ‌سخن می‌گویند و شیعه ‌دوازده ‌امامی‌اند و عده‌ای‌از آنان‌ نیز سنّی‌اند( فرهنگ‌جغرافیائی‌آبادیها ، ج‌119، ص‌26).

از جمله ‌بزرگان‌ شهرستان ‌جم‌، میرزا محمد حسین ‌فاضل ‌جمی‌(فقیه ‌و مجتهد) بوده‌ است‌. وی‌در 1256 در آبادی ‌ولایت‌ (= جم‌) به‌دنیا آمد. از جمله‌ آثار اوست‌: كتاب‌ حزن‌التواریخ‌ در شرح‌حالات‌ائمه‌؛ جام‌جم، شامل‌ مطالب ‌فقهی‌، اصولی‌، كلامی‌، جغرافیا و تاریخ‌؛ و تحفة‌الخوانین‌، در نجوم‌ و احوال‌ كواكب‌(رجوع کنید به نیكخواه‌، ص‌68ـ72).

در تقسیمات ‌كشوری‌، نام‌ شهرستان‌(و شهر) كنونی ‌جم ‌به ‌صورتهای‌ جم‌، ولایت‌، ولایت‌ جم‌ آمده ‌است‌. در 1323 ش‌، نام ‌دهستان‌ جم‌(مشتمل ‌بر 33 آبادی‌) در شهرستان ‌بوشهر در استان‌ هفتم‌(فارس‌) آمده‌است‌(رجوع کنید به ایران‌. وزارت ‌كشور. اداره‌ كل ‌آمار و ثبت ‌احوال‌، ج‌2، ص‌356). در 1330 ش‌، رزم‌آرا (ج‌7، ص‌63ـ64) دهستان ‌جم (به‌مركزیت ‌آبادی‌جم‌) را یكی‌از دهستانهای ‌نُه‌گانه‌ شهرستان ‌كنگان ‌در شهرستان‌ بوشهر ذكر كرده ‌است‌. در 1353 ش‌، دهستان‌ جم ‌به‌ شهرستان ‌بدل‌ شد (ایران‌. وزارت‌ كشور. معاونت ‌سیاسی‌، 1380 ش‌، ص‌21). در 1355 ش‌، شهرستان ‌جم‌(به‌مركزیت‌آبادی‌ولایت‌) مشتمل ‌بر دو دهستان ‌جم ‌و ریز در شهرستان‌ بوشهر بود (ایران . وزارت ‌كشور، ص‌38). در تقسیمات‌ كشوری‌1366 ش‌(به‌ موجب ‌تصویبنامه ‌شماره‌64014 به ‌تاریخ‌5 آذر 1365) شهرستان ‌جم‌ مشتمل بر دو دهستان‌ جم‌(به‌مركزیت‌ولایت‌) و ریز (به‌مركزیت ‌ریز) بود (ایران‌. وزارت‌ كشور، معاونت ‌برنامه‌ ریزی‌ و خدمات‌ مدیریت‌، ص‌109). در 6 اسفند 1381، جم ‌شهرستانی ‌در استان‌ بوشهر شد (ایران‌. وزارت ‌كشور. معاونت‌ سیاسی‌، 1382 ش‌، ص‌27).

در سرشماری‌1375 ش‌، جمعیت ‌شهرستان‌189 ، 26 تن ‌بوده ‌است‌ كه ‌از این ‌تعداد، 193 ، 23 تن‌(56 ر88%) روستانشین ‌بوده‌اند (رجوع کنید به مركز آمار ایران‌، ص‌2ـ14). در این‌ شهرستان‌، گروهی ‌از تیره‌های ‌جم ‌و ریز (از طایفة‌ شش‌ بلوكی ‌ایل ‌قشقایی‌)، در بعضی ‌اوقات ‌سال‌ كوچ‌ می‌كنند ( فرهنگ‌ جغرافیائی‌آبادیها ، ج‌119، ص‌27).

2) شهر جم‌. در قسمت‌ جنوبی‌ شهرستان‌، در حدود هشتاد كیلومتری‌ شمال ‌بندر كنگان‌ و در ارتفاع‌ حدود 740 متری ‌واقع‌است‌. كوههای ‌سمركان ‌در مشرق‌، بی‌ خو در شمال‌ غربی‌، و پردی ‌در جنوب ‌آن ‌قرار دارد. رود جم ‌در شمال‌ غربی ‌آن ‌جاری ‌است‌. میانگین ‌حداكثر دمای ‌سالانه ‌آن ‌در تابستانها ْ45 و میانگین‌ حداقل ‌آن ‌در زمستانها به ‌ْ4 می‌رسد. متوسط‌ باران ‌سالانه ‌آن‌320 میلیمتر است‌(نیكخواه‌، ص‌18).

شهر جم‌ با راه‌ اصلی (از طریق‌بندر طاهری‌) به‌ بندر كنگان ‌در جنوب‌، و آبادی ‌ریز در شمال ‌غربی ‌مرتبط ‌است‌.

از مراكز مهم‌ مذهبی ‌شهر، حسینیه شاه‌ نشین ‌در محله ولایت‌، حسینیه ‌حسین‌آباد در محله حسین ‌آباد، و مساجد قدیمی ‌و معروف ‌حاج‌ شیخ‌، صاحب‌الزمان‌ و امام‌ خمینی‌(ره‌) است‌(همان‌، ص‌31). همچنین ‌از آثار قدیمی‌ شهر، حمام جم‌ است ‌كه‌ محمدعلی‌خان‌ پریشان ‌آن ‌را در 1292 احداث ‌كرده‌ است‌(سازمان‌ مدیریت ‌و برنامه‌ ریزی ‌استان ‌بوشهر، ص‌296؛ نیكخواه‌، ص‌11).

بناهای ‌شهر عمدتاً از خشت‌ و سنگ ‌و چوب ‌ساخته ‌شده‌اند (رجوع کنید به نیكخواه‌، ص‌28ـ29). از جمله‌ مناطق ‌تفریحی ‌شهر، گلوبر دكان ‌ریز، پیر بیراهه ‌و پیر سر كمر در پیرامون ‌شهر است‌(همان‌، ص‌). آبادی‌ جم‌ در 1353ش‌، مركز شهرستان‌، و در 1375 ش‌(به‌موجب‌ تصویبنامه ‌شماره‌2881/ ت‌ك‌ در 26 خرداد 1375) به‌ شهر بدل‌ شد (ایران‌. وزارت‌ كشور. معاونت ‌سیاسی‌، 1380 ش‌، همانجا). جمعیت ‌آن ‌در سرشماری‌1375 ش‌(با نام ‌آبادی‌ ولایت‌)، 996 ، 2 تن‌ بوده ‌است‌(مركز آمار ایران‌، ص‌6). این ‌شهر اكنون‌، در میان ‌اهالی‌، به ‌نام‌ ولایت ‌معروف ‌است‌.

پیشینه‌. ظاهراً نام‌ شهر جم ‌با نام‌ جمشید بن ‌طهمورث‌، پادشاه ‌افسانه‌ای ‌ایران ‌باستان‌، مرتبط ‌است‌( رجوع کنید به ابن‌فقیه‌، ص‌195ـ196؛ یاقوت‌حموی‌، ذیل‌«جَمّ»). پاول ‌شوارتس‌ (ص‌ 29)، نام‌شهر را با كوه‌ جِمْ، در شمال ‌شهر قدیمی ‌سیراف‌* ، مرتبط ‌دانسته ‌است‌. اطلاع ‌ما از اوضاع‌ شهر و منطقه‌ در پیش ‌از اسلام‌، بر اساس‌ آثار به‌ جامانده ‌از دوره ‌ساسانیان‌است‌. از مهم ‌ترین‌ آثار به ‌جامانده ‌از این ‌دوره‌، قلعه‌ای ‌به ‌نام ‌پوزپدری ‌است‌ كه ‌با سنگ ‌و گچ‌ و ساروج‌ در جم‌ ساخته ‌شده‌ است‌ (نیكخواه‌، ص‌8؛ قس‌ اقتداری‌، ص‌433ـ434). در همین ‌دوره‌، جم‌ در مسیر شهر فیروزآباد ـ بندر طاهری‌(جاده‌ای ‌كه ‌تا سده ‌چهارم ‌از لحاظ‌ تجاری ‌اهمیت‌ فراوان‌ داشته‌) بوده‌ است‌(مصطفوی‌، ص‌104). در سده‌های ‌نخستین ‌اسلامی‌، جغرافیدانان ‌مسلمان ‌مطالبی ‌درباره آن ‌ذكر كرده‌اند. در اواخر قرن ‌سوم‌، ابن ‌فقیه‌ همدانی‌(همانجا)، با اشاره‌ به‌ پادشاهی ‌فارس ‌بن ‌طهمورث‌ در این ‌منطقه‌، گفته‌ است ‌كه ‌وی ‌نام‌ هر یك ‌از ده‌ فرزند خود را بر شهرهایی ‌نهاده‌است‌، مانند جم‌، فسا (سپا) و اصطخر. شوارتس‌، به ‌استناد مطلب ‌ابن ‌فقیه‌، جم ‌را كهنسال‌ دانسته‌است‌(رجوع کنید به ص‌9)، در قرن ‌چهارم‌، اصطخری‌(ص‌113) از كوه ‌جمّ، مشرف ‌بر سیراف‌، نام ‌برده ‌است‌. به ‌نوشته‌ او (همانجا)، همه ‌میوه ‌و آب‌شهر سیراف‌ از این ‌كوه ‌تهیه‌ می‌شده‌است‌. در همین ‌قرن‌، ابن ‌حوقل‌(ص‌263، 267) جم ‌را یكی ‌از شهرهای‌ایالت‌ فارس ‌و تابع ‌سیراف ‌دانسته ‌و به ‌منبر آنجا اشاره‌ كرده ‌است‌. در 372، مؤلف‌ حدودالعالم‌من‌المشرق‌الی‌المغرب‌ (ص‌130ـ131) در ذكر ناحیه ‌پارس ‌و شهرهای ‌آن‌، به ‌شهركهای ‌جم‌، كران‌ و حرمك ‌از حدود سیراف ‌اشاره ‌كرده ‌و از سکنه بسیار آنجا یاد نموده ‌است‌. در اواخر این‌ قرن ‌نیز مقدسی‌(ص‌423) در ذكر اقلیم ‌فارس‌، از شهر جَم‌، میان ‌شهرهای‌ دشت ‌بارِین‌ و جُوبَك‌، نام‌ برده‌است‌.

در قرن‌هفتم‌، یاقوت ‌حموی‌(همانجا)، ظاهراً به ‌نقل ‌از پیشینیان‌، جم را شهری ‌در فارس ‌ضبط‌ كرده‌است‌. پس‌از آن‌، از اوضاع ‌جم ‌اطلاع خاصی ‌در دسترس ‌نیست‌.

در دوره ‌قاجار (1210ـ1344/ 1304 ش‌)، جم ‌و آبادیهای ‌پیرامون‌ آن ‌تابع‌ حكومت‌ فارس ‌بودند. در این‌ دوره‌، فرهاد میرزا معتمدالدوله‌، حاكم ‌فارس‌از 1293 تا 1295، برای ‌سیاحت ‌از شیراز به ‌پیرامون ‌جم‌ سفر كرد و دستور به‌ آبادانی‌ منطقه ‌جم‌ داد (مصطفوی‌، ص‌349). در همین ‌دوره‌، فسائی (ج‌2، ص‌1460) به‌ قریه ‌جم ‌در بلوك ‌گله‌ دار، در هشت ‌فرسخی‌ میان ‌شمال ‌و مغرب ‌آبادی گله‌ دار و چهار فرسخی شمالِ بندر طاهری‌* ، اشاره‌ و از آبهای‌ جاری ‌و انواع‌ میوه‌های‌آنجا به ‌نیكی ‌یاد كرده‌است‌. همچنین ‌از چشمه‌های‌ بَرْمِ مشهدی ‌در سه ‌فرسخی ‌مغرب‌ جم‌، هفت ‌چاه ‌در نیم‌فرسخی ‌جنوب‌ جم‌، و كوهی ‌به‌ نام ‌جبل‌عالی ‌در نزدیك ‌آن ‌نام ‌برده ‌است‌(رجوع کنید به همان‌، ج‌2، ص‌1592، 1599، 1634). در اواخر دوره ‌قاجار، ویلسون‌ كوه‌ جم‌، با ضبط‌ جام‌، را دارای ‌آب‌ خوب ‌و میوه‌عالی ‌وصف‌ كرده‌است‌. او كه‌در 1330/ 1911 از سیراف ‌به ‌كوه‌ جم‌ سفر كرده‌، از كاروان ‌میوه‌ و ویرانه‌های‌ خانه‌هایی ‌به‌ سبك‌ بناهای ‌اروپایی ‌در پایكوه‌، احتمالاً محل ‌ییلاق ‌پرتغالیها، یاد كرده‌است‌(ص‌108 و پانویس‌1).

منابع‌: ابن‌حوقل‌؛ ابن‌فقیه‌؛ اصطخری‌؛ احمد اقتداری‌، آثار شهرهای ‌باستانی ‌سواحل‌ و جزایر خلیج‌ فارس‌ و دریای‌عمان‌، تهران‌1375 ش‌؛ ایران‌. وزارت‌كشور، تقسیمات‌ كشور شاهنشاهی ‌ایران‌، تهران 1355 ش‌؛ ایران‌. وزارت‌ كشور. اداره كل ‌آمار و ثبت‌احوال‌، كتاب‌جغرافیا و اسامی ‌دهات ‌كشور ، ج‌2، تهران‌1329 ش‌؛ ایران‌. وزارت‌ كشور. معاونت ‌برنامه ‌ریزی‌ و خدمات‌ مدیریت‌. دفتر تقسیمات‌ كشوری‌، اجرای‌ قانون ‌تعاریف ‌و ضوابط‌ تقسیمات ‌كشوری‌، تهران‌1366 ش‌؛ ایران‌. وزارت ‌كشور. معاونت‌ سیاسی‌. دفتر تقسیمات ‌كشوری‌، نشریه تاریخ ‌تأسیس ‌عناصر تقسیماتی ‌به‌ همراه‌ شماره‌ مصوبات ‌آن‌، تهران‌1380 ش‌؛ همان‌، 1382 ش‌؛ عباس‌جعفری‌، گیتاشناسی‌ ایران‌، تهران‌1368ـ1379 ش‌؛ حدود العالم‌؛ رزم‌ آرا؛ سازمان ‌مدیریت‌ و برنامه ‌ریزی‌ استان‌ بوشهر، آمارنامه استان ‌بوشهر 1378، بوشهر 1379 ش‌؛ پاول ‌شوارتس‌، جغرافیای ‌تاریخی ‌فارس‌، ترجمه كیكاووس‌ جهانداری‌، تهران‌1372 ش‌؛ فرهنگ ‌جغرافیائی ‌آبادیهای‌ كشور جمهوری‌ اسلامی‌ایران‌، ج‌111ـ119: كنگان‌ـ خورموج‌، تهران‌: سازمان ‌جغرافیائی‌ نیروهای‌ مسلح‌، 1368 ش‌؛ حسن‌ بن‌ حسن‌ فسائی‌، فارسنامه ناصری‌، چاپ‌ منصور رستگار فسائی‌، تهران‌1367 ش‌؛ مركز آمار ایران‌، سرشماری‌ عمومی‌ نفوس‌ و مسكن‌1375: شناسنامه آبادیهای‌ كشور، استان‌ بوشهر، شهرستان‌ كنگان‌، تهران‌1376 ش‌؛ محمد تقی ‌مصطفوی‌، اقلیم‌ پارس‌، تهران‌1343 ش‌؛ مقدسی‌؛ نقشه جاده‌های ‌ایران‌، مقیاس‌000 ، 000 ، 1:2 ، تهران‌: سازمان ‌حمل ‌ونقل‌ و پایانه‌های ‌كشور، 1382 ش‌؛ عطا نیكخواه‌، «جغرافیای‌تاریخی‌جم‌»، پایان‌نامه‌ كارشناسی ‌دانشكده علوم‌ اجتماعی‌، دانشگاه ‌خلیج‌ فارس‌، 1379 ش‌؛ آرنولد تالبوت ‌ویلسون‌، خلیج‌ فارس‌، ترجمه محمد سعیدی‌، تهران‌1348 ش‌؛ یاقوت‌ حموی‌.

/ علی‌قاسمی‌/

 

منبع: http://www.encyclopaediaislamica.com

 

پ ن :  این نوشته قدیمی میباشد

+ نوشته شده در شنبه ۱۱ اسفند ۱۳۸۶ ساعت 9:36 توسط مصطفی مجتبایی  | 

شهرستان جم

 

موقعيت جغرافيايي

شهرستان جم نهمين شهرستان استان بوشهر در جنوب شرقي استان بوشهر بين َ19 ُ52‏ طول شرقي و َ48 ُ27 تا َ15 ُ28 عرض شمالي از نصف النهار گرينويچ قرار دارد. اين شهرستان از شمال به  شهرستانهاي فيروزآباد و دشتي ، از سمت جنوب به شهرستان كنگان ، از مشرق به شهرستان مهر استان فارس و از مغرب به شهرستانهاي دير و كنگان محدود مي شود. ارتفاع جم از سطح دريا 800 تا 850 متر و داراي آب و هوايي خشك و نسبتاً خنك است كه نسبت به ساير نقاط استان بوشهر ، از آب و هوايي بهتر برخوردار است.

مسـاحت

شهرستان جم با 1750 كيلومتر مربع وسعت حدود 7 درصد مساحت كل استان بوشهر را به خود اختصاص داده است

مذهب ، زبان و گويش

دين عموم مردم جم اسلام و مذهب آنان شيعه اثني عشري است. اگر چه به دليل سابقه تاريخي ، در زماني نه چندان دور ، جمعي از يهوديان نيز در كنار مسلمانان در آرامش زندگي مي كرده اند. همه مردم جم به زبان فارسي سليس و روان صحبت مي كنند و گويش و گفتار آنها به زبان فارسي دري نزديك است. بعلت مهاجرپذيري شهرستان در سالهاي اخير كه علت اصلي آن نيز صنعتي بودن منطقه است تعداد قليلي از اقوام ديگر ( لر ، كرد ، ترك و بلوچ و … )در اين شهرستان ساكن شده اند

پيشينه تاريخي

در بررسي آثار و نوشته هاي تاريخي و جغرافيايي ، نام جم از قدمت بسيار زيادي برخوردار است . برخي آن را به دوران قبل از ساسانيان و برخي ديگر پا را فراتر از اين گذاشته و آن را به دوران آدم ابوالبشر نسبت مي دهند.عده اي نيز جم را به جمشيد ، فرزند طهمورث ، چهارمين پادشاه پيشدادي منسوب كرده اند و بر اساس داستاني اسطوره اي ، جم را مركز حكومت جمشيد دانسته اند. ياقوت حمودي در كتاب « معجم البلدان » آورده كه طهمورث را ده پسر بوده كه يكي از آن ها جم يا جمشيد نام داشته و به هر كدام از آنها شهري از اقليم پارس داده كه به نام خود آن ها است و جم شهري است منسوب به جمشيد شاه .« حدود العالم من المشرق الي المغرب » نام كتابي است در عهد نوح ابن احمد ساماني كه به سال 372 هجري قمري نوشته شده و نويسنده آن نامعلوم است. اين كتاب ، جم را شهري از حدود سيراف معمور و آبادان و با مردم بسيار

بیان کرده است

 

موقعيت فرهنگي ، اجتماعي 

 

مردم شهرستان جم به غيرتمندي ، مهمان نوازي و ادب پروري زبانزد و مشهور بوده و هستند. علاوه بر اين ، خصوصيات خاص اقليمي و آب و هوايي ، بخصوص در فصل هاي زمستان و بهار باعث شده است تا هر ساله پذيراي خيل عظيم مهماناني باشد كه براي گذراندن ايام بهاري به طبيعت زيباي جم و به تعبيري به گلگشت استان بوشهر سفر مي كنند. وجود آثار باستاني از جمله قلعه و برج و بارو و ديوارهاي ساروجي در پوز پدري ( كوه پدري ) گلو قلات ، قره چناق ( رشته قناتي كه بيش از دويست سال قدمت دارد ). حمام قاجاريه و جاذبه هاي سياحتي و زيارتي همچون طبيعت زيباي گلوبردكان ، منظره زيباي گودلح و بيدخوار در فصل بهار ، امامزاده بي بي بانو ، امامزاده پير بيراهه و … باعث شده است كه هنوزا هنوز نگاه مسافران و جهانگردان بسياري را بخود معطوف كند. وجود قناتهاي آب شيرين به تعداد قابل توجه در گذشته و چاه هاي آب حفاري شده در دوره ي اخير و خاك مناسب آن ، شرايط ويژه اي را براي كشاورزي فراهم كرده است ، به طوري كه انواع درختان سردسيري و گرمسيري در آن قابل كشت و بهره برداري است. با اين همه در دو دهه اخير با حفاري چاه هاي گاز در ارتفاعات جم و دوراهك ، احداث پالايشگاه گاز ، طبيعت زيباي جم دستخوش تغيير و تحول گرديده و با خشك شدن اكثر قنات هاي آب شيرين ، ديگر نشاني از از طبيعت زيبا و بكر جم و آب و هواي رشك برانگيز ديروز آن را نمي بينيم ، اما ره آورد اين تحولات جديد كه در ساختار كلي شهرستان كاملاً مشهود است. همان تكنولوژي و صنعت است كه چهره كشاورزي جم را به منطقه اي صنعتي و مسكوني تبديل كرده است.

جم از دير باز خاستگاه عالمان و اديباني بوده است كه هر كدام از شهرت زيادي برخوردارند. فاضل جمي يكي از اين صاحب نامان است كه آثار متعددي از او به جاي مانده و تنها منشآت او به چاپ رسيده است

احمد خان جمي ( افسرده ). محمد علي خان ( پريشان )، ملا محمد تقي ( تقي )، علي اكبر خان ( اكبر ) ، رفيعي ، زاير ابوالحسن ، زكي و … با اشعار به جا مانده ، خصوصاً دوبيتي هاي شور انگيزشان ، نقشي سازنده و مؤثر در شهرت جم ، به عنوان كانون ادبيات داشته اند

 

بخش هاي عمده فعاليت

 

مهمترين صنايع رايج در شهرستان جم عبارتند از : صنايع نفت و گاز ، صنايع كشاورزي ، دامداري و صنايع دستي . پرواضح است كه قبل از ايجاد صنعت گاز و صنايع جانبي آن ، كشاورزي و دامپروري نقش مهمي را در اقتصاد جم ايفا مي كرده است كه پس از احداث پالايشگاه جم و استقرار شهركهاي مسكوني پارس جنوبي و پتروشيمي و متداول شدن صنايع مربوط به ان ، كشاورزي و دامپروري رونق خود را از دست داده است

 

منبع http://www.jamjoghrafi.blogfa.com/
+ نوشته شده در پنجشنبه ۳ خرداد ۱۳۸۶ ساعت 11:16 توسط مصطفی مجتبایی  | 
مطالب قدیمی‌تر